ตำแหน่ง “พยาบาลห้องผ่าตัด (Operating Room Nurse)” จัดรูปแบบให้สามารถนำไปใช้ได้จริง ทั้งด้านประเมิน พัฒนา และวาง Career Path
ตัวอย่าง Functional Competency
ตำแหน่ง : พยาบาลห้องผ่าตัด (OR Nurse)
โครงสร้าง
- 5–6 Functional Competency หลัก
- แบ่งระดับความสามารถ 5 ระดับ (Level 1–5)
- เน้นพฤติกรรมที่ “สังเกตและประเมินได้จริง”
ซึ่งจะขอยกตัวอย่าง การเขียน Functional Competency มาสัก 1 หัวข้อ เพื่อให้เกิดความเข้าใจมากยิ่งขึ้น
- การเตรียมผู้ป่วยก่อนผ่าตัด (Preoperative Nursing Care)
| ชื่อหน่วยงาน | ห้องผ่าตัด |
| ชื่อตำแหน่ง | พยาบาล |
| ชื่อสมรรถนะ | การเตรียมผู้ป่วยก่อนผ่าตัด (Preoperative Nursing Care) |
| คำจำกัดความ
|
ความสามารถในการประเมิน วางแผน และให้การพยาบาลผู้ป่วยก่อนผ่าตัดอย่างถูกต้อง ครบถ้วน และปลอดภัย เพื่อลดความเสี่ยงและเตรียมความพร้อมทั้งด้านร่างกายและจิตใจของผู้ป่วย |
| ระดับ | ตัวชี้วัดพฤติกรรม (Behavior Indicators) |
| ระดับที่ 1
|
มีความรู้พื้นฐานด้านการเตรียมผู้ป่วยก่อนผ่าตัด ปฏิบัติตามแนวทางและคำสั่งอย่างเคร่งครัด
เตรียมผู้ป่วยตาม Checklist มาตรฐาน ตรวจสอบเอกสารและความพร้อมพื้นฐานของผู้ป่วย รายงานความผิดปกติให้พยาบาลพี่เลี้ยง/หัวหน้าและให้ข้อมูลทั่วไปแก่ผู้ป่วยตามแนวทางที่กำหนด |
| ระดับที่ 2
|
มีความรู้ระดับที่ 1และเข้าใจขั้นตอนและเหตุผลของการเตรียมผู้ป่วยทำงานได้ด้วยตนเองในกรณีทั่วไป ประเมินสภาพผู้ป่วยก่อนผ่าตัดได้ครบถ้วน เตรียมผู้ป่วยให้สอดคล้องกับชนิดการผ่าตัด ประสานงานกับทีมที่เกี่ยวข้องได้อย่างเหมาะสม และให้คำแนะนำผู้ป่วยและญาติได้อย่างชัดเจน |
| ระดับที่ 3
|
มีความรู้ระดับที่ 2 และวิเคราะห์ความเสี่ยงและวางแผนการเตรียมผู้ป่วยเฉพาะราย รับมือกับสถานการณ์ที่ซับซ้อนได้ วิเคราะห์ปัจจัยเสี่ยงของผู้ป่วยแต่ละราย ปรับแผนการเตรียมผู้ป่วยตามภาวะโรค ให้คำแนะนำเชิงลึกแก่ผู้ป่วยและญาติ และเป็นพี่เลี้ยงให้พยาบาลระดับต้น |
| ระดับที่ 4
|
มีความรู้ระดับที่ 3 และ มีบทบาทเชิงวิชาการและการบริหารจัดการ เชื่อมโยงการเตรียมผู้ป่วยกับระบบความปลอดภัย ประเมินและจัดการผู้ป่วยกลุ่มเสี่ยงสูง พัฒนาแนวทางหรือมาตรฐานการเตรียมผู้ป่วย วิเคราะห์เหตุการณ์ไม่พึงประสงค์และป้องกันการเกิดซ้ำ ให้คำปรึกษาแก่ทีมสหสาขาวิชาชีพTop of FormBottom of Form |
| ระดับที่ 5
|
มีความรู้ระดับที่ 4 และเป็นผู้นำและผู้กำหนดทิศทางการพยาบาลก่อนผ่าตัด ขับเคลื่อนคุณภาพและความปลอดภัยระดับองค์กร วางระบบการเตรียมผู้ป่วยก่อนผ่าตัดระดับองค์กร พัฒนานโยบาย/แนวปฏิบัติให้สอดคล้องมาตรฐานสากล ถ่ายทอดองค์ความรู้และพัฒนาศักยภาพบุคลากร เป็นที่ปรึกษาด้านการดูแลผู้ป่วยก่อนผ่าตัด |
- การพยาบาลระหว่างการผ่าตัด (Intraoperative Nursing Care)
คำจำกัดความ
ความสามารถในการปฏิบัติหน้าที่พยาบาลหมุนเวียน (Circulating) หรือพยาบาลส่งเครื่องมือ (Scrub) อย่างถูกต้องตามมาตรฐานวิชาชีพ
| ระดับ | พฤติกรรมที่คาดหวัง |
| Level 1 | ปฏิบัติหน้าที่พื้นฐานในห้องผ่าตัดได้ |
| Level 2 | ทำหน้าที่ Scrub / Circulating ได้ครบถ้วน |
| Level 3 | ดูแลการผ่าตัดเฉพาะทางได้ |
| Level 4 | แก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าในห้องผ่าตัดได้ |
| Level 5 | เป็นผู้เชี่ยวชาญด้านการพยาบาลผ่าตัด |
- การควบคุมการติดเชื้อในห้องผ่าตัด (Infection Control in OR)
คำจำกัดความ
ความสามารถในการปฏิบัติตามและควบคุมมาตรการป้องกันการติดเชื้อในห้องผ่าตัดอย่างเคร่งครัด
| ระดับ | พฤติกรรมที่คาดหวัง |
| Level 1 | ปฏิบัติตามแนวทาง IC ได้ถูกต้อง |
| Level 2 | ตรวจพบและรายงานความเสี่ยงด้านการติดเชื้อ |
| Level 3 | ควบคุมสภาพแวดล้อมปลอดเชื้อได้ |
| Level 4 | วิเคราะห์สาเหตุและเสนอแนวทางป้องกัน |
| Level 5 | พัฒนาระบบ IC ระดับหน่วยงาน |
- การใช้และดูแลเครื่องมืออุปกรณ์ผ่าตัด (Surgical Instruments & Equipment)
คำจำกัดความ
ความสามารถในการเลือก ใช้ ตรวจสอบ และดูแลเครื่องมือและอุปกรณ์ทางศัลยกรรมอย่างปลอดภัย
| ระดับ | พฤติกรรมที่คาดหวัง |
| Level 1 | ใช้เครื่องมือพื้นฐานได้ |
| Level 2 | ตรวจสอบความพร้อมของอุปกรณ์ก่อนใช้งาน |
| Level 3 | แก้ไขปัญหาอุปกรณ์เบื้องต้นได้ |
| Level 4 | ให้คำแนะนำการใช้เครื่องมือเฉพาะทาง |
| Level 5 | เป็นผู้เชี่ยวชาญด้านอุปกรณ์ผ่าตัด |
- การจัดการความเสี่ยงและความปลอดภัยผู้ป่วย (Patient Safety & Risk Management)
คำจำกัดความ
ความสามารถในการป้องกัน วิเคราะห์ และจัดการความเสี่ยง เพื่อความปลอดภัยสูงสุดของผู้ป่วยในห้องผ่าตัด
| ระดับ | พฤติกรรมที่คาดหวัง |
| Level 1 | ปฏิบัติตามแนวทางความปลอดภัย |
| Level 2 | รายงานเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ |
| Level 3 | วิเคราะห์เหตุการณ์และป้องกันซ้ำ |
| Level 4 | วางระบบบริหารความเสี่ยงในหน่วยงาน |
| Level 5 | พัฒนานโยบาย Patient Safety |
- การสื่อสารและทำงานเป็นทีมสหสาขา (Interdisciplinary Teamwork)
คำจำกัดความ
ความสามารถในการสื่อสารและทำงานร่วมกับศัลยแพทย์ วิสัญญี และทีมสหสาขาอย่างมีประสิทธิภาพ
| ระดับ | พฤติกรรมที่คาดหวัง |
| Level 1 | สื่อสารข้อมูลพื้นฐานได้ |
| Level 2 | ประสานงานกับทีมได้ถูกต้อง |
| Level 3 | แก้ไขความขัดแย้งในการทำงาน |
| Level 4 | เป็นผู้นำทีมในห้องผ่าตัด |
| Level 5 | พัฒนาระบบการทำงานเป็นทีม |
การนำไปใช้ในระบบ HR โรงพยาบาล
- 📌 ระดับคาดหวัง
- พยาบาลใหม่ : Level 1–2
- พยาบาลชำนาญการ : Level 3
- หัวหน้าห้องผ่าตัด : Level 4–5
สำหรับการเขียนหัวข้อ Functional Competency ในหัวข้อ 2-6 ก็สามารถเขียนเพิ่มเติมได้ตามตัวอย่าง ในหัวข้อที่ 1 โดยเขียนตามแบบฟอร์ม เพื่อให้เกิดความชัดเจน
ดร.กฤติน กุลเพ็ง ที่ปรึกษาองค์กร
